Lütfi Paşa Kimdir?

0
688

Lütfi Paşa kimdir, “Ayas” paşadan sonra “sadrazamlık” makamına yükselen önemli bir şahsiyettir. Aslen Arnavut asıllıdır. 1448’de dünya’ya gelen Lütfi Paşa “Devşirme” olarak II. Bayezid döneminde  Osmanlı Sarayına alınmıştır. Enderun da iyi bir eğitim gördükten sonra devlet hizmetinde çeşitli memurluklar yapmıştır. Bunlar sırasıyla “çuhadarlık, mütefernikalık ve mir-i alem” gibi görevlerdir.

Yetenekli oluşu sebebiyle daha sonra Kastamonu, Aydın ve Yanya sancak beylikleri, Anadolu Rumeli ve Karaman beylikleri gibi görevleri yerine getirmiştir. 1538’de II. vezir, 1539’da vefat eden Ayas paşanın yerine sadrazam oldu.

Kanuni’nin Rodos Seferi 1529 Viyana Seferi, Mohaç, Tebriz ve Bağdat seferlerine katılarak gazi oldu. 1541 yılında bir Kadı’ya verdiği uygunsuz ceza sebebiyle Dimetoka’ya sürgüne gönderildi. 12 yıllık sürgün hayatından sonra yeniden İstanbul’a dönüp hayatının geri kalan kısmında 20 eser yazdı.

Bu eserlerin incelenmesi sonucunda Lütfi Paşa’nın gayet tecrübesi, dürüst, çalışkan ve diplomasi kurallarını çok iyi bilen birisi olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim görev yaptığı süre içerisinde aksayan yönlerini fark ederek bir dizi ıslahatlar gerçekleştirdi. Örneğin devlet gelir ve giderlerini dengeleyerek bütçe açığını askeri düzeye indirmeye çalıştı. Donanma ve Bahriye teşkilatını ıslah etti. Ulak (Haberleşme) usulünü değiştirdi. Müsadere yoluyla servetlerine el koyma uygulamasının altında yatan bazı hukuksuz uygulamaları ortadan kaldırmak için çeşitli tedbirler aldı.

Lütfi Paşa’nın Eserleri

Tevarih-i Ali Osman (Lütfi Paşa Tarihi)

Bu eserde Lütfi Paşa Osmanlı Devleti’nin kuruluşundan başlayarak 1553 yılına kadarki tarihinden bahseder. Eserin girişinde Lütfi Paşa saraydaki tahsil hayatını, yerine getirdiği devlet hizmetlerini, katıldığı seferleri ve elde ettiği tecrübeleri kendisinden sonra gelen kişilere ve nesillere yol göstermek için bu eseri kaleme aldığını açıkça belirtir. 16. yüzyılın yarım asırlık Osmanlı Tarihini ise bizzat yaşadığı, duyup işittiği ve tecrübe ettiği olayları kendi ağzından kaleme almıştır. Eserin vezir-i azamlığa kadar yükselmiş bir kişi tarafından kaleme alınması kişisel gözlem ve tecrübeye dayalı yazılması eseri daha da kıymetlendirmektedir.  Yavuz ve Kanuni dönemlerine ilişkin çok orjinal bilgiler eserde yer almaktadır.

Kanunname-i Ali Osman

Lütfi Paşa bu ünlü eserinde kendi yaşadığı tarihe kadar on padişah dönemi oluşturulan Kanunnameleri bir araya getirmiştir. Bu değerli eser Ahmet Ak Gündüz tarafından ” Kanunlar” adıyla 10 cilt halinde günümüz Türkçe’sine çevrilmiştir. İlk siyasetname türü eserdir.

Asafname (Vezirlik Kitabı)

Lütfi Paşa bu eserinde bir sadrazamın başka görevlerinden bahseder.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here