Ali Kuşçu’nun Hayatı ve Eserleri

0
72

Ali Kuşçu’nun asıl adı Ali Bin Muhammed’dir. Ali Kuşçu, 1403 yılında (15. yüzyıl) Semerkant’ta doğmuştur. Ali Kuşçu Türk asıllı olup aynı zamanda gökbilimci ve matematik ve dil bilimci olup çağının ilerici bilim insanlarındandır.

Babası, Horasan ve Maveraünnehir (iki nehir arasındaki bölge) bölgesinin hükümdarı kuşçubaşı lakaplı olan Uluğ bey olduğundan dolayı Ali Kuşçu bu isimle meşhur olmuştur. Henüz küçük yaşlarda iken astronomi ve matematiğe büyük ilgi duymuş babasının sağlığında doğum yeri olan Semerkant’da eğitimini tamamlamıştır.

Ali Kuşçunun Hayatı ve Eserleri

Başta babası Uluğ bey olmak üzere çağının ileri seviyedeki ilim insanlarından Kadızade Rumi, Gıyaseddin Cemşid ve Muinüddin Kaşi’den matematik ve astromi alanında birebir ders almıştır.

Ali Kuşçu’nun bilime olan önemli katkılarının yanı sıra eğitim – öğretim alanına da damgasını vuran ve çağının ilerisinde bir ilim insanı kimliğinin olduğunu belirtmekte de fayda var.

Ali Kuşçu’nun bu denli meşhur olmasındaki bir diğer önemli etken onun Semerkant Rasathanesinde çalışması ve Zic-i Uluğ Bey’e (Uluğ Bey’in Kataloğu) olan katkısı da gösterilebilir.

Zic-i Uluğ bey ya da diğer bir ismiyle Zic-i Gürgani olarakta bilenen yıldız kataloğu Kadızade Rumi, Gıyaseddin Cemşid, ve Ali Kuşcu’nun da katkılarını gözardı etmemek gerekmektedir.

Bu eser hazırlanma aşamasında iken önce Gıyaseddin Cemşid arkasından da Kadızade Rumi’nin öldürülmesi üzerine yarım kalan eser Ali Kuşçu tarafından tamamlanmıştır. Bu sebepten ötürüdür ki babası Uluğ bey oğlu Ali Kuşçu’dan eserin girişinde övgüyle bahsetmiştir.

Ali Kuşçunun astronomi ve matematik alanında yaptığı çalışmalar dönemin en kudretli hükümdarlarından olan Fatih’inde dikkatinden kaçmamış ve davetine icabet edip İstanbul’a gitmiştir. Osmanlı Devleti’nin  ilk matematik ve astronomi hocalığı ünvanını  almış ve üniversite düzeyindeki programları yeniden düzenlemiştir.

Ali Kuşçu’nun Eserleri

  • Risale fi’l Muhammediye (matematik, cebir ve hesap)
  • Şerh-i Tici Uluğ Bey (astronomi)
  • Risale-i fi’l Hey’e (astronomi)
  • Risale-i fi’l Fethiye (astronomi, Risale-i fi’l Hey’e adlı eserinin Arapçasıdır)

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here